+ Konuyu Cevapla
Toplam 2 sonuçtan 1 ile 2 arasındakiler gösteriliyor.

Konu: Milli Mücadele Döneminde Çıkan Gazete ve Dergiler

  1. #1
    Edip leyla_mecnun - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    06.04.2008
    Bulunduğu Yer
    Yarabbim, senin katında değeri olmayanları kalbimde yüceltmeme fırsat verme
    Mesajlar
    21,568
    Blog Başlıkları
    182
    Teşekkür
    7,746
    Teşekkür almış: 9,166 / 5,435 Konu

    Standart Milli Mücadele Döneminde Çıkan Gazete ve Dergiler

    Milli Mücadele Döneminde Çıkan Gazete ve Dergiler


    Milli Mücadele döneminde Anadolu’nun bir çok şehrinde Milli Mücadeleyi destekleyen ve desteklemeyen gazete ve dergiler çıkmıştır. Bu gazete ve dergilerin adları, kimler tarafından kuruldukları ve kuruldukları şehirler ayrıntılarıyla aşağıda verilmiştir.

    İRADE-İ MİLLİYE

    GAYEY-İ MİLLİYE

    MÜCAHEDE-İ MİLLİYE

    HAKİMİYET-İ MİLLİYE

    BABALIK GAZETESİ

    ÖĞÜD GAZETESİ

    VARLIK GAZETESİ

    İSTİKBAL GAZETESİ

    SELAMET GAZETESİ ( Milli Mücadele lehine)

    GÜZEL TRABZON

    IŞIK GAZETESİ

    KARADENİZ GAZETESİ

    YENİ GİRESUN GAZETESİ

    GÜNEŞ GAZETESİ

    ORDU BUCAK GAZETESİ

    AHALİ (Samsunda çıkan Milli Mücadele dönemi gazetelerinden)

    AKSİSEDA GAZETESİ

    HİLAL GAZETESİ

    DERTLİ GAZETESİ

    TÜRKOĞLU GAZETESİ

    KÜRSİİ MİLLET GAZETESİ

    GAMLI GAZETESİ

    KÜÇÜK MECMUA GAZETESİ

    Türk Ulusal Kurtuluş savaşı basın tarihimizin 1 numaralı gazetesi İRADE-İ MİLLİYE gazetesi 14 Eylül 1919 da Mustafa Kemal’in direktifleriyle açılıp, Mustafa Kemal’in 18 Aralık 1919 tarihinde Anakaraya gelişine kadar tüm yazılarının Atatürk’ün direktifleriyle yazıldığı 1922 yılında matbaasının yanması ve İstiklal mahkemesince kapanan gazetedir.

    İradeyi Milliye istiklal mahkemesince kapatıldığı sıralarda 2 Mart 1921’de GAYEY-İ MİLLİYE adı ile Maksud Azmi tarafından bir gazete daha çıkarıldı.

    23 Mart 1922’de Hilmi Abidin ve Hayri Lutfi taraflarından MÜCAHEDE-İ MİLLİYE adıyla bir gazete çıkarıldı.

    Yazı işleri müdürlüğüne Recep Zühtü’nün getirildiği ilk sayısının 10 Ocak 1920 de 68* 100 edadlarında haftada iki defa olmak üzere fiyatı 3 kuruştan satılan HAKİMİYET-İ MİLLİYE diğer bir gazetedir.

    BABALIK GAZETESİ; 11 yıldır, haftada iki defa çıkan 5 Nisan 1921 de günlük y ayına başlayan ve Mustafa Kemal’i Samsundan Erzurum’dan Sivas dan bu yana, Ankara’ya kadar çizdiği çizgiyi izleye gelmiş, ulusal meclisin açılışını halka müjdelemiş, fırkacılık ihtiraslarının, küçük menfaatlerin daima üstünde kalmasını bilmiş, ileri fikirlerin baş savunucusu olarak ortaya açıkmış bir gazetedir. Başyazar ve Mesul Müdür, Samizade Süreyya dır. İstanbul’dan kaçıp gelmiş, ateşli çok aydın bir genç olan Süreyya, bayrama rastlayan düşman taarruzunu da hesaba katarak, bayram şekerlerine harcanacak paranın orduya verilmesi için kampanya açtı. Başarılı da olmuştur..

    Türk ulusal Kurtuluş savaşı boyunca Babalık gazetesi bir çok ateşli gençlerde yer almıştır. SERVER (İskit) bunlardan biridir.

    ÖĞÜD GAZETESİ;
    Abdülgani efendinin sahibi bulunduğu matbaa ve Öğüd gazetesi önce Afyonkarahisar’da kurulmuştur. 290’ıncı sayıya kadar NASİHAT adı ile çıktıktan sonra bu adı almıştır.

    VARLIK GAZETESİ; doğunun tek gazetesi Albayrak’ın kapanmasıyla bütün doğu gazetesiz kalmıştı. Bunu gören Karabekir Paşa Sarıkamıştan ki askeri mabada derhal bir gazete kurmuş, Varlık adını verdiği bu gazete ile doğuya ses verilmiştir. Sair Feyzullah idaresinde çıkartılan bu gazetenin ömrü kısa olmuştur.

    İSTİKBAL GAZETESİ;
    CHP’nin ateşli politikacısı ve milletvekili Faik Ahmet Barutçu’nun 10 Aralık 1918 de kurduğu bir gazetedir.

    1916 yılında Rus işgaline düşen Trabzon 1918 yılının son aylarında kutulunca, şehir yeniden uyanmıştı. Birinci dünya Savaşının patlamasıyla, hukuk son sınıftan askere alınan Faik Ahmet ( Barutçu) Trabzon’a baba ocağına dönmüş, Türk Kurtuluş hareketini destekleyecek bir gazetenin çıkarılması için arkadaşlarıyla anlaşmıştı. 10 Aralık 1918 de çıkan İstikbal haftada iki defa küçük boyda fakat savunduğu fikirler bakımından çok güçlü idi.o sırada Trabzon bir de Pontus’çuların merkezi haline sokulmak isteniyor, şehirde birkaç Rumca gazete de çıkarıyordu. Erzurum kongresine dikilen gözler içinde en umutlusu İstikbalcilerin gözleriydi. 1920 de kendi kurduğu matbaada çıkan İstikbal 27 Ocak 1921 den itibaren günlük olmuş ve Türk zaferlerinin müjdelerini vermiştir. Gazete Türk Kurtuluş savaşı sonuna kadar yaşamıştır.

    Pontus’çu Rumların gazetelerinden başka bir de Damat Feritçi SELAMET GAZETESİ çıkmaktadır. İstikbal gazetesi ambalaj kağıdı bile bulamazken, bu gazetenin (Yerli deyimle: kaymak kağıda) birinci hamur kağıda, basması dikkatten kaçmıyordu.

    GÜZEL TRABZON ise; 1922 yılında, Ali Becil tarafından günaşırı çıkarılmıştır.

    Giresun ve Ordu Gzetelerine bakacak olursak;

    IŞIK GAZETESİ
    Giresun’un Pontus Rum Devleti sınırları içine alınacağı kara haberini şehre yayıca , Dizdarzade Eşref, beyninden vurulmuşa dönmüş, buna karşı direnecek bir gazete çıkartmayı aklına koymuştu. 1918 yılının en karanlık günlerinde, gazetesine Işık adını seçmiş ve 15 günde bir çıkmak üzere bir gazete – dergiyi , ışık kitabevi sahibi ile birlikte yayın alanına çıkarıyordu. Bu kitapevinin zemin katında Giresun gençliğinin kurtarıcı güçleri, fikir- beden birliği halinde idi. Gazetenin sahibi Çamşidzade Nuri Ahmet’tir. 18 yaşında, fakat 40 yaş olgun insan ateşinde idi gazetesi boydan boya siyah çerçeve içinde çıkmaktaydı. İzmir kurtuluncaya kadar bu durum böyle sürdü.

    KARADENİZ GAZETESİ; Giresunda 1911 de Mehmet Hamdi tarafından kurulmuş, bata çıka 1919 yılını bulmuştur. Işık gazetesi çıktıktan sonra o da görünmüştü. Fakat Işık ile beraber bir ara onun da nefesi kesilince, Belediye Reisi, Kuvay-i Milliyeci, Topal Osman, Giresun’un gazetesiz kalmasına razı olmayarak, bir gazete çıkarılmasına karar vermiş ve adını kendisinin koyduğu Gedikkaya çıkarılmıştır. Fakat Balıkesir ve Bursa’nın peşi sıra düşmesinden sonra işi başından aşan ( Feridunzade Osman) Osman Ağa – Topal Osman, gazeteyi bırakmış, bu yüzden de Gedikkaya kapanmıştır. Osman Ağa, gümrükte yatan baskı makinesini çıkarttırıp, tam fayrap edeceği sırada, Giresun gazetesiz kalmıştır.

    YENİ GİRESUN GAZETESİ; Işık kitabevinin arka odasında yeni bir faaliyet başlamış. Cemil Ragıp Yeni Giresun’u çıkarmaya çalışıyordu. Fakat İstanbul Hükümeti bu matbaaya altından mürettibin kalkamayacağı kadar resmi iş yollamıştı. Karedeniz yine susmuştu. Fakat, meramın elinden ne kurtulurdu? Mürettip darlığı giderildi, gazetelerin hepsi de çıkmaya başladı ve hepsi birden, kahraman Türk ordusunun İzmir’e girişini müjdelemek şerefine ulaşmıştır.

    Ordu gazetelerinin en başında Güneş gazetesi gelmektedir.

    GÜNEŞ GAZETESİ;15 nisan 1919 da çıkan bu dergi Kurtuluş Savaşını bütün gücü ile desteklemiştir.

    ORDU BUCAK GAZETESİ
    , 1920 yılının son aylarında dava vekili H. M. Fahrettin tarafından başyazarlığını yaptığı bir gazete çıkarıldı. Sahibi Haznedarzade Fehmi ve Mesul Müdürü, yine bir dava vekili İsa Curdan olan bu gazete haftada iki defa olmak üzere çıkarılmış ve bir süre yaşamıştır.

    AHALİ
    Samsunda çıkan Milli Mücadele dönemi gazetelerinden biridir. Samsun idadisinden sonra İstanbul’da okumaya gönderilen İsmail Cenani, önce Ahmet Cevdet’in matbaasında, sonra da İkdam gazetesinde bir süre matbaa boyasına bulaşmış, savaş dolayısıyla döndüğü Samsun’da küçük çapta bir matbaa kurmuştu. Başlayan Kurtuluş savaşı kervanına o da katılmak için can atıyordu. Kurduğu Ahali Gazetesini, Pontuscuların can evine saplanan bir ok gibi çıkarmaya başladı. Fakat İngiliz işgal kuvvet kumandanlığı tarafından sık sık kapatıldı. Nihayet işgal kalkınca sesini daha da yükseltti. 1924 yılı sonlarına kadar yaşadı.

    AKSİSEDA GAZETESİ; 1908 yılında Avnizade Cemil tarafından çıkarılmıştır. Haftada üç gün yayın yapan gazete Birinci dünya Savaşı içinde, çıkış intizamını kaybetmiş fakat 1919 dan sonra Türk Kurtuluş Savaşını bütün gücü ile desteklemiştir.

    HİLAL GAZETESİ;
    12 Temmuz 1920 yılında Emin tarafından çıkarılmış, sonra birkaç sahip değiştirmiş ve Kurtuluş Savaşı sonuna kadar yaşamıştır.

    Bolu’da çıkan gazetelere bakarsak;

    DERTLİ GAZETESİ bunların en başında gelen gazetedir. Adını Bolu’nun yetiştirdiği ünlü halk şairi Dertli’den alan bu gazete 1919 yılı sonlarında Yağlıoğlu Ahmet Reşat tarafından çıkarılmıştır.

    TÜRKOĞLU GAZETESİ, Dertli gazetesinin kampanyasını desteklemek üzere 15 Ağustos 1921 de Mithat Akif ve Aptizade Mehmet Apti taraflarından, < Tenvir ve irşad heyeti’nin> organı olarak çıkarılmıştır.Sakarya Savaşının yaklaştığı günlerde halkı coşturan bu gazete, İstanbul Hükümetine ve onun organlarına lav püskürüyordu. Gazete Türk Kurtuluş savaşı sonuna kadar yaşamıştır.

    KÜRSİİ MİLLET GAZETESİ, Akabe kaymakamlığından emekli Kadri Nuri tarafından kısa bir süre haftalık olarak çıkarılmıştır.

    GAMLI GAZETESİ
    ; Refik Firakı tarafından 2 Aralık 1920 de ( İlmi, fenni, içtimai, siyasi, sıhhi ve mezahibden risale_i mevkutedir.) kaydi ile dergi olarak çıkarılmıştır. Kısa ömürlü olmuştur.

    Diyarbakır’da çıkarılan gazetelere bakarsak;

    KÜÇÜK MECMUA GAZETESİ
    bunlardan biridir. Malta sürgününden dönen Ziya Gökalp, memleketi Diyarbakır’a gelmiş, birkaç gün sonra da dergi çıkarmak için hazırlıklara girişmişti. Mefkure adını Vali beğenmeyince Küçük Mecmua adı, suya sabuna dokunmayan bir isim kabul edilerek kararlaştırıldı. Bunda karar kılındı. < Haftada bir çıkar, ilmi, ebedi, siyasi, iktisadi mecmuadır> kaydı ile Küçük Mecmua’nın ilk sayısı 198 haziran 1922 de yayınlandı. Türk Büyük Taarruzu’nun yakın günlerinde bu dergide çıkan Ziya Gökalp’ın şiirleri hemen bütün Anadolu basını tarafından aktarıldı. Türk ruhunu bir daha ve bir daha çoşturup yükseltti.

    Maraş şehrinde çıkan gazete ise

    AMALİ MİLLİYE GAZETESİ idi. Sahibi Hacı Nuri, Müdürü mesülü İsmail Hakkı olan bu gazete 29 Nisan 1920 de çıkarılmıştır. Haftada iki defa çıkan bu gaztenin Cumhuriyet dönemine kadar yaşadığı görülmektedir.

    Elazığ şehrimizde çıkan gazete

    SATVETİ MİLLİYE GAZETESİ
    dir. 24 Şubat 1922 de Mustafa Hulüsi ve Emin Hüseyin birliği ile çıkarılmıştır.< İstinadımız Misak-ı Milli, gayemiz istiklaldir.> sloganı altında çıkan bu gazetede, Macarzade M. Hakkı ara sıra karikatürler de yayınlamıştır. Vilayet mabaasında basılan bu gazte bir ara gerici kuvvetlerin baskısı ile çıkmaz hale gelmiş, ancak Milli Mücadele’nin bu gözünü budaktan sakınmayan gençler elindeki ateş, ona engel olmaya çalışanları da yakarak yine yayınına devam etmiştir. Büyük zaferin yakında görüleceğini ,üç beş ay önce müjdeleyen gazete, bunu Elazığ ve çevresine duyurmakla hedefine ulaşmış bulunuyordu.

    ŞARK GAZETESİ
    Türk zaferinin sonu yaklaşırken çıkarılan bu gazete de Ulausal savaşı desteklemiş fakat yazarlarını tatmin etmediği için kısa ömürlü olmuştur.

    Antalya Şehrimizde çıkarılan gazeteler;

    ANTALYA’DA ANADOLU GAZETESİ ismindeki gazete en önemlisidir. Bu gazete Haydar Rüştü’nün İzmir’in işgali üzerine Yunan işgal kumandanlağınca kapatılan gazetesiidi. Bu defa da Antalya’da çıkıyordu. Binbir güçlük içinde İzmir’den istanbul’a ordanda Antalya’ya geçmeyi başaran Haydar Rüştü İzmir’in kurutuluşuna kadar gazetesini çıkardıktan sonra tekrar İzmir’e taşınmıştır. 7. dönem milletvekilliği yapan Haydar Rüştü’nün ölümünden sonra, Anadolu bir süre eşi tarafından yayınlanmış ancak gücü yetmediği için gazete 1953 de kapanmıştır.

    Artvin şehrinde çıkarılan gazete ise;

    YUVA GAZETESİ dir. Diğer adı yeşil yuva’dır. Ağustos 1922 yılında Artvin Numune İlkokulu Müdürü Ali Rıza bölgede Türk zaferini kutlamak üzere sahip ve mesul müdürlüğünü üzerine aldığı , aylık Yeşil Yuva dergisini yayımlamıştır. Dergi Artvin de hazırlanmıştır. Fakat matbaa bulunmadığı için Trabzon’da basılmıştır.

    Edirne şehrimizde

    AHALİ GAZETESİ
    çıkarılmıştır. Mondros Mütakeresinden sonra yer eyer başlayan işgallerin ilki Trakya da ortay açıkıyordu. Yunan kuvvetlerinin hazırlıklarını haber alan yedek subay Mehmet Behçet ( Perim) Trakya’nın Türklüğünü haykırmak için Ahali adındaki gazetesini yayınlamaya karar vermişti. İlk sayısı 8 Eylül 1919 da yayınlanan gazete haftada iki gün çıkıyor ve her tarafta merakla okunuyordu. Edirne’nin 1920 de işgali üzerine Ahali baskı altına alındı. Vilayet matbaasında basılması yasak edildi. Fakat bir Ruma ait matbaada basılmaya başlandı. Mart 1920 den itibaren de avuç içi kadarda olsa gündelik çıkmaya başlandı. Fakat mayıs ayında başlayan fiili Yunan işgali üzerine Ahali susmak zorunda kaldı.

    İşgalden sonra Yunan parası ile Edirne ihsaiyat ( İstatistik) Müdürü Neyir Mustafa < Temin> adında alçaklık örneği gazetesini yayınlamaya başlıyordu. Bu alçak Büyük Zaferden sonra Yunanistan’a kaçmış oradan da yine Yunan parasıyla <Hakikat> adında Türkçe bir gazete çıkarark Türklüğü baltalamaya çalışmıştır.

    Mustafa Behçet Ahali’sini 1920 eylülünden Sofya’ya çıkarmaya başladı. Ahali, yabancı bir ülkeden de Anadolu’nun mücadelesini, bütün gücüyle destekliyordu. Rahova Rüştiyesi müdürlüğüne getirilen Mustafa Behçet , mücadelesi uğruna bir çok defalar tutuklanmış ve Cumhuriyet döneminde yurda dönmüştür.




    Şefkat yüklü bir dokunuştu ruhumu uyandıran. ” İKRA ” dedi, ” ELİF ” dedim.

  2. #2
    Edip leyla_mecnun - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    06.04.2008
    Bulunduğu Yer
    Yarabbim, senin katında değeri olmayanları kalbimde yüceltmeme fırsat verme
    Mesajlar
    21,568
    Blog Başlıkları
    182
    Teşekkür
    7,746
    Teşekkür almış: 9,166 / 5,435 Konu

    Standart

















    Şefkat yüklü bir dokunuştu ruhumu uyandıran. ” İKRA ” dedi, ” ELİF ” dedim.

+ Konuyu Cevapla

Konu Bilgisi

Aktive Benutzer

Şu anda 1 üyemiz bu konuya göz atıyor. (0 kayıtlı üye ve 1 misafir.)

     

Benzer Konular

  1. Söz, yaydan çıkan ok gibidir!
    Konuyu Açan: BİZİZ ABLA, Forum: Güzel Sözler.
    Cevap: 4
    Son Mesaj : 08.10.2009, 20:37
  2. İlk Türkçe Gazete Takvim-i Vekayi
    Konuyu Açan: D€LİK@NLI, Forum: Türk Tarihi.
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 04.06.2009, 15:36
  3. Milli Mücadele Dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti
    Konuyu Açan: Ze_Mahşer, Forum: Cumhuriyet Tarihi.
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 27.11.2008, 14:06
  4. 19 maddelik gazete çıkarma şartnamesi zübeyr gündü
    Konuyu Açan: Seyyah_Verda, Forum: Risale-i Nur.
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 01.11.2008, 18:59
  5. Gazete iLanı
    Konuyu Açan: YardımEtYaRabbi, Forum: Fıkralar ve Mizahi Yazılar.
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 19.05.2008, 10:57

Yetkileriniz

  • Konu açma yetkiniz yok.
  • Cevap yazma yetkiniz yok.
  • Eklenti yükleme yetkiniz yok.
  • Mesajınızı değiştirme yetkiniz yok.